Cách mạng tháng mười Nga năm 1917 – ngọn đuốc soi sáng con đường giải phóng nhân loại

Dưới sự lãnh đạo của Đảng Bolshevik do Lê-nin đứng đầu, giai cấp công nhân và nhân dân lao động Nga đã nổi dậy đập tan ách thống trị của giai cấp tư sản và phong kiến, lập nên nhà nước Xô viết đầu tiên trên thế giới – nhà nước của những người lao động. 

Cuộc cách mạng diễn ra trong bối cảnh vào đầu thế kỷ 20, Nga là một nước quân chủ chuyên chế, đứng đầu là Sa hoàng Nikolai II. Ông đã đẩy Nga vào Thế chiến I, gây nên nhiều hậu quả nghiêm trọng. Kinh tế Đế quốc Nga kiệt quệ vì chiến tranh, nạn đói xảy ra ở nhiều nơi, công nghiệp, nông nghiệp đình đốn, đời sống người dân cực khổ. Ngoài ra, hoàng gia Nga còn bị "tu sĩ" Grigory Rasputin đứng đằng sau thao túng. Chính quyền Nga hoàng Nicola II hoàn toàn bất lực và mù quáng, tiếp tục chiến tranh trong khi nhân dân khao khát hòa bình dẫn đến mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt. Tháng Hai năm 1917, làn sóng đấu tranh của công – nông – binh dâng cao. 

Cuộc Cách mạng Tháng Hai nổ ra, lật đổ chế độ Nga hoàng, chấm dứt hơn ba trăm năm thống trị của triều đại Romanov. Tuy nhiên, chính quyền lại rơi vào tay giai cấp tư sản, và Chính phủ lâm thời được thành lập vẫn tiếp tục theo đuổi chiến tranh, phản bội lợi ích của nhân dân. Sau cách mạng tháng Hai, nước Nga xuất hiện hai chính quyền song song: Chính phủ tư sản lâm thời và chính quyền Xô viết của nhân dân. Trước bối cảnh ấy, Lê-nin trở về từ Thụy Sĩ, công bố Luận cương Tháng Tư, chỉ rõ con đường cách mạng Nga phải đi: “Toàn bộ chính quyền về tay Xô viết!”. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Bolshevik, nhân dân Nga khẩn trương chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang, vạch kế hoạch giành chính quyền trên phạm vi cả nước. Đêm 25 tháng 10 năm 1917 (theo lịch cũ, tức 7 tháng 11 theo lịch mới), tiếng súng đại bác từ chiến hạm Rạng Đông (Aurora) vang lên trên sông Neva, báo hiệu cuộc khởi nghĩa bùng nổ. Trong vòng chưa đầy 24 giờ, lực lượng cách mạng đã chiếm được Cung điện Mùa Đông – trung tâm quyền lực của Chính phủ lâm thời, bắt giam toàn bộ nội các tư sản. Chính quyền Xô viết ra đời, đánh dấu sự thắng lợi hoàn toàn của Cách mạng Tháng Mười Nga. 

Ngay trong đêm 25/10/1917, chính quyền Xô viết do Lenin đứng đầu được thành lập. Các sắc lệnh đầu tiên được thông qua là Sắc lệnh hòa bình (lên án chiến tranh) và "Sắc lệnh ruộng đất" (nhằm giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân). 

Từ những chính sách mang tính nhân văn và tiến bộ ấy, nhà nước công – nông đầu tiên trong lịch sử loài người chính thức ra đời, mở ra kỷ nguyên mới – kỷ nguyên nhân dân lao động làm chủ vận mệnh của mình. Từ thân phận nô lệ, nhân dân Nga đã vươn lên trở thành người chủ đất nước, làm chủ cuộc đời và tương lai, đặt nền móng vững chắc cho công cuộc xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa – xã hội của tự do, bình đẳng và hạnh phúc. 

Cách mạng Tháng Mười Nga là mốc son vĩ đại trong lịch sử nhân loại để lại bài học quý giá không chỉ cho nước Nga mà còn cho các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới trong đó có Việt Nam. Đối với nước ta, chính trong ánh sáng của Cách mạng Tháng Mười, người thanh niên yêu nước Nguyễn Ái Quốc đã tìm thấy lời giải cho bài toán độc lập dân tộc, đi đến kết luận: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc, không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản.” Từ đó, cách mạng Việt Nam đi theo ngọn cờ của chủ nghĩa Mác – Lê-nin, dẫn đến thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa – Nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á. 

Ngày nay, Việt Nam chúng ta tiếp tục kiên định con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, lấy nhân dân làm gốc, xây dựng đất nước “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Học tập tinh thần Cách mạng Tháng Mười, mỗi người dân Việt Nam hôm nay cần nêu cao ý chí tự lực, tự cường, đổi mới sáng tạo, đoàn kết xây dựng quê hương, bảo vệ Tổ quốc, gìn giữ hòa bình và tiếp tục góp phần vào sự nghiệp tiến bộ chung của nhân loại.

Bài viết: Nguyễn Thị Nga - Tổ Lịch sử - Địa lý - GDĐP